Koordinaty: 49°N 32°E

Украјина

Iz Medžuviki, svobodnoj enciklopedije
Jump to navigation Jump to search
Држава
Украјина
укр.: Україна
Хоругва
Герб
Обча информација
ХимнЈешче не умрела Украјина
Главны градКыјев
Официалне језыкыукрајинскы језык
Државна формаунитарна полупрезидентска република
Статистика
Плошча603,628 км² (45.)
Насељенје
Валутагривња (UAH)
Часова зона
Код ИСО 3166UA
Украјина на картє
Координаты: 49°N 32°E

Украјина (укр.: Україна) јест држава в возходу Европє. Украјина јест втора највечша држава в Европе после Росије, с кторој она граничи на изтоку и сєверовозходу. Украјина такоже имаје границе с Бєлорусју на сєверу, Пољскоју, Словакијеју и Мадјаријеју на западу, Румунијеју и Молдовоју на југу и имаје изход к Чрному и Азовскому морјам. Украјина имаје површину в 603,628 км² и насељенје в 41.5 милионов људиј (без спорној оземје Крыма), что дєлаје ју 8. по числу људиј државоју Европы. Главны и највеликы град Украјины јест Кыјев.

На оземјє соврєменној Украјины жили људи с 32,000 роков до нашеј еры. В Срєдњевєчју оземја была кључным центром източнословјанској културы, вслєд чего Кыјевска Рус стварјаје основу украјинској идентичности и днес. Послє јего разпада в 13. столєтју оземја была под владоју и дєлбоју разных држав, вкључајучи Реч Посполиту, Австро-Мадјарију, Османско царство и Росију. Козакска република јавила се и разцвєла в 17. и 18. столєтјах, але јеј оземје в концу раздєлили Пољска и Росијско царство. Послє Фебруарској револуције в Росији јавило се украјинско народно движенје и 23 јунија 1917 рока была проглашана Украјинска народна република. Послє Другој свєтовој војны западну чест Украјины объединили в Украјинској совєтској социалистичној републикє с източној и вес крај стал честју Совєтского сојуза. Украјина стала незалежној в 1991 року послє разпада Совєтского сојуза.

Послє незалежности Украјина огласила се невтралноју државоју. Она приступила до ограниченого војенного сутрудничства с Росијеју и другими државами Содружства независных држав, меджуврєменно с сутрудничеством с НАТО. В 2013 року, послє того, как влада прєдсєдника Јануковыча рєшила вратити Суглашенје о свезу Украјины и Европејского сојуза и приступити до выше приближеных економичных свезов с Росијеју, начела се волна демонстрациј и протестов под назвоју Евромајдан, ктора потом прєшла в Украјинско повстанје 2014 рока и измєну влады в државє. Туте событја стали разлогом дља почетка анексије Крыма Росијеју в марте 2014 рока и војны в Донбасу в априлју 2014 рока. 1 јануара 2016 рока Украјина приступила до економичној чести Глубокој и цєлковитој зоны свободного трга с Европејскым сојузом.

Административны подел[izměniti | izměniti kod]

Украјина дели се на 27 крајин: 24 областиј, Автономну републику Крым и два грады со специалным статусом (Кыјев и Севастопољ):

  • Черкашска област
  • Чернивечска област
  • Черниговска област
  • Днепропетровска област
  • Донечска област
  • Харковска област
  • Херсонска област
  • Хмельничска област
  • Ивано-Франковска област
  • Кыјеввска област
  • Кировоградска област
  • Луганска област
  • Львовска област
  • Миколајевска област
  • Одесска област
  • Полтавска област
  • Ривненска област
  • Сумска област
  • Тернопольска област
  • Винитска област
  • Волынска област
  • Закарпатска област
  • Запорожска област
  • Житомирска област
  • Автономна република Крым
  • Град Кыјев
  • Град Севастопољ

Украјина фактично не контроловаје оземје Автономној републикы Крым и града Севастопољ. Меджународна обчина мни туте оземје Украјины како нелегитимно анексоване Росијеју.

Източникы[izměniti | izměniti kod]

  1. "Population (by estimate) as of 1 February 2021". ukrcensus.gov.ua (na anglijskom). Data dostupa: 24 mareca 2021.
  2. Рішення Ради: Україна 30 жовтня перейде на зимовий час [Rada Decision: Ukraine will change to winter time on 30 October] (na ukrajinskom). korrespondent.net. 18 oktobra 2011. Data dostupa: 31 oktobra 2011.

Внєшње линкы[izměniti | izměniti kod]