Panslavizm

Iz Medžuviki, svobodnoj encyklopedije
Jump to navigation Jump to search
Prědloženje vseslovjanskogo znamena iz Prvogo Slovjanskogo Sbora v Pragě 1848, potom upotrěbjano kako znamę Kråljestva Jugoslavije

Panslavizm jest kulturno-političsko dviženje ili ideologija podråzděljena na råzne větvy i råzlično råzuměna zavisno od državy i naroda. Osnovno, panslavism hoće råzglåšati slovjanskų sųråbotų, vzajemnų pomoć i jedinstvo. Dviženje to načęlo sę XIX stolětjem. Panslavističny himn jest pěsnja Hej, Slovjani!.

Poljska i panslavizm[praviti | praviti kod]

K orųžju, Slovjani! Bųdemo poběditi fašistskyh okupantov! - Propaganda SSSR iz II Světovoj Vojny

Najprvo, u načęla panslavizma, kògda Napoleon Bonaparte padl, Poljaki zrěli na dviženje to kako na šans pomoći iz stråny carja Aleksandra I i ględali na Rossijų kako na osvoboditelja narodov.

Tako mněnje iměli mnogi členovie poljskoj elity, napr. Stanisław Staszic (1755-1825), biskup Jan Paweł Woronicz (1753/1757-1829), Jerzy Samuel Bandtkie (1768-1835), Ludwik Nabielak (1804-1883), Karol Libelt (1807-1875), Wincenty Pol (1807-1872), Zorian Dołęga-Chodakowski (1784-1825), August Bielowski (1806-1876), Wincenty Turski (1772-1837), Kajetan Koźmian (1711-1856), Antoni Wybranowski (2 pol. XVII v – poslě 1826) i Jędrzej Moraczewski (1802-1855).[1]

S nastųpnom carjem poljsko-rosijsko vzajemno odnošenje sę pomalo poslabšalo - råzne otęženja navedli k poljskomu povstanju lětě 1830, poslě njegože Poljaki utratili cělų věrų v carjskų pomoć a carj smotril na Poljakov kako na nebezpečny element Rosijskoj Imperije. Narodě poljskom narodili sę dva dviženja - abo odmetanje svojego slovjanstva abo tvorjenje protiv-panslavizma i svojego slovjanskogo fronta opozicijejų do Rosije. Take teorije iměl napriměr Franciszek Henryk Duchiński živųći XIX věkě, ktory glåsil, iže Rosijani ne sųt Slovjani ale narod proizhodženja uraljsko-turanskogo, i stavjal "slovjanskų ljubòv svobody" protiv "moskòvskomu råbstvu".[2] Hvala tom slučajam Poljaki byli izključenji iz vtorogo slovjanskogo sjezda v 1867 godě[3] i imenovani "judami/prědavnikami slovjanstva".[4][5]

Poslě 1918 goda panslavism byl råzuměny kako tajna rusifikacija. Takže u dobry SSSR i komunističnoj Poljskoj Narodnoj Republiky panslavistična propaganda byla čęstično izkoristivana.

Dnes panslavizm jest čęsto ględany kako imperialistična propaganda Rosije i plan råzširjanja "russkova mira".

Žrla[praviti | praviti kod]

  1. Lila Moroz-Grzelak, Bracia Słowianie: wizje wspólnoty a rzeczywistość, Slawistyczny Ośrodek Wydawniczy, Warszawa 2011 str. 39-44
  2. Katarzyna Wrzesińska, Ariowie i Turańczycy. Poglądy Franciszka H. Duchińskiego na temat rasy i cywilizacji SPRAWY NARODOWOŚCIOWE Seria nowa / NATIONALITIES AFFAIRS New series, 46/2015: 46–63
  3. http://www.gutenberg.czyz.org/word,72619
  4. Rosyjski panslawizm jako idea geopolityczna prof. dr hab. Piotr Eberhardt, geopolityka.net
  5. Kwestia polska a misja Rosji wśród Słowian TINA GEORGIEWA, UNIWERSYTET SOFIJSKI IM. ŚW. KLEMENSA OCHRYDZKIEGO, prěvod iz bulgarskogo na poljsky - Uniwersytet Łódzki, Wydział Filozoficzno-Historyczny, Instytut Historii, Ka-tedra Historii Bizancjum, PRZEGLĄD NAUK HISTORYCZNYCH 2015, R. XIV, NR 2