Koordinaty: 38°42′N 9°11′W

Portugalija

Iz Medžuviki, svobodnoj enciklopedije
Jump to navigation Jump to search
Država
Portugalija
port.: Portugal
Horugva
Gerb
Obča informacija
Polna nazvaPortuguese Republic (port.: República Portuguesa)
Himn"Portugalska"
Glavny i najbolši gradLisabon
Državna formaunitarna poluprezidentska republika
Statistika
Plošča92212 km²[1] (109.)
Naseljeńje
  • Spis (2021): 10347892[2] ljudij
Valutaevro (EUR)
Časova zona
Kod ISO 3166PT
Portugalija na kartě
Koordinaty: 38°42′N 9°11′W

Portugalija (port.: Portugal), oficialno Portugalska republika (port.: República Portuguesa), jest država v Južnoj Evropě. Portugalija jest najzapadna država Evropy i graniči jedino s Išpanijeju, na sěveru i iztoku. V ozemje Portugalije takože vhodet arhipelagy Azorske ostrovy i Madejra v Atlantičnom okeanu. Obča površina Portugalije jest 92212 km², a naseljeńje jest kolo 10.4 milionov ljudij. Glavny i najljudny grad jest Lisabon.

Portugalija jest jedna iz najstaryh držav v Evropě. Jej ozemje vprvo naseljali prěkeltske i keltske plemena, a potom byli zavojevanymi Rimskoju imperijeju. Poslě upada Zapadnoj Rimskoj imperije v Portugaliji oselili se svebi i visigoti, germanske narody. Poslě vpada na Iberijsky poluostrov arabov večinstvo sovrěmennyh ozemij Portugalije stali čestju Al-Andalusa. Portugalija kako država byla osnovana v 868 godu kako grafstvo. Kraljevstvo Portugalija proglasili v 1139 godu, i v 1143 godu ono stalo nezaležnym od inyh hristijanskyh kraljevstv v krajině.

V 15. i 16. stolětju Portugalija stala prvoju globalnoju morskoju i trgovoju imperijeju i jednoju iz glavnyh ekonomičnyh, političnyh i vojennyh močej v světu. Portugalski izslědovatelji počeli morsko izslědovańje s putovańja do ozemij Brazilije v 1500 godu. V slědny čas Portugalija smogla monopolizovati trgovańje specijami, razdělila svět s Kastilijeju (Išpanijeju) i imala vojenne kampanije v Aziji. Jednako take sobytja, kako zemjetreseńje v Lisabonu 1755 goda, okupacija državy v Napoleonske vojny i nezaležnost Brazilije iztreli bylu močnost Portugalije. V 1910 godu Portugalija stala demokratičnoju republikoju, ale v 1933 godu stala konservativnoju jednopartijnoju diktaturoju. Portugalija odkazala se dati svojim ostatnym kolonijam nezaležnost i bojevala s njimi do zavračeńja demokratije v 1974 godu. Poslědnja kolonija Portugalije, Makau, byla prědanoju Kitaju v 1999 godu.

Portugalija jest unitarna poluprezidentska republika. Vhodi v Organizaciju sjedinjenyh narodov, Evropejsky sojuz i NATO. Valuta Portugalije jest evro.

Administrativno děljenje[izměniti | izměniti kod]

Portugalija deli se na 20 krajin:

  1. Lisabon (port.: Lisbon)
  2. Lejria (port.: Leiria)
  3. Santarem (port.: Santarém)
  4. Setubalj (port.: Setúbal)
  5. Beža (port.: Beja)
  6. Faru (port.: Faro)
  7. Evora (port.: Évora)
  8. Portalegre (port.: Portalegre)
  9. Kaštelu-Branku (port.: Castelo Branco)
  10. Guarda (port.: Guarda)
  11. Koimbra (port.: Coimbra)
  12. Avejru (port.: Aveiro)
  13. Vizeu (port.: Viseu)
  14. Bragansa (port.: Bragança)
  15. Vila-Realj (port.: Vila Real)
  16. Portu (port.: Porto)
  17. Braga (port.: Braga)
  18. Viana-du-Kaštelu (port.: Viana do Castelo)
  19. avtonomna krajina Azorske ostrova (port.: Açores)
  20. avtonomna krajina Madejra (port.: Madeira)

Iztočniky[izměniti | izměniti kod]

  1. "Superfície Que municípios têm maior e menor área?" (na portugalskom). Pordata. Data dostupa: 17 novembra 2020.
  2. "Censos 2021 - Divulgação dos Resultados Preliminares - 2021". Statistics Portugal - Web Portal (na portugalskom). 28 julija 2021. Data dostupa: 28 julija 2021.

Vněšnje linky[izměniti | izměniti kod]